อัปเดตกฎหมายการขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์ ยังต้องทำอะไรบ้าง ?

หลายองค์กรตกลงใจที่จะลงทุนในพลังงานสะอาดไปแล้ว แต่กลับต้องมาสะดุดตรงคำถามที่ว่า จะติดตั้งโซล่าเซลล์ ต้องขออนุญาตไหม และต้องเริ่มที่หน่วยงานไหนก่อน ความจริงที่น่าปวดหัวสำหรับผู้ประกอบการไม่ใช่เรื่องของเทคนิค แต่เป็นเรื่องของ “เอกสาร” ที่หากเดินหมากผิดเพียงขั้นตอนเดียว อาจส่งผลให้โครงการล่าช้าไปหลายเดือน หรือร้ายแรงกว่านั้นคือถูกสั่งระงับการใช้งานระบบ เนื่องจากผิดระเบียบการขนานไฟ

ติดตั้งโซล่าเซลล์ ต้องขออนุญาตไหม ?

สำหรับธุรกิจและโรงงานที่ต้องการติดตั้งโซล่าเซลล์ หากถามว่าปี 2569 นี้ยังต้องขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์หรือไม่ คำตอบขึ้นอยู่กับลักษณะการติดตั้งและเงื่อนไขทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ตามกฎระเบียบที่อัปเดตเมื่อปี 2568 ภาครัฐได้ผ่อนคลายขั้นตอนบางส่วน โดยเฉพาะในด้านกฎหมายควบคุมอาคารและใบอนุญาตโรงงาน อย่างไรก็ตาม การติดตั้งโซล่าเซลล์ในภาคธุรกิจยังคงต้องมีการแจ้ง การตรวจสอบ และการขออนุญาตในบางขั้นตอน โดยเฉพาะกรณีที่เป็นระบบออนกริด (On-grid) ซึ่งมีการเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นอาคารสำนักงาน โรงงาน หรือคลังสินค้า

ทั้งนี้ แม้บางกรณีจะได้รับการยกเว้น ไม่ต้องขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน แต่กระบวนการด้านเอกสารและความปลอดภัยยังคงเป็นสิ่งที่ไม่สามารถละเลยได้ เพื่อยืนยันว่าระบบจะไม่กระทบโครงสร้างอาคาร และไม่รบกวนเสถียรภาพของระบบไฟฟ้าหลัก

หน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้องกับการขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์ ใครดูส่วนไหน ?

การขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์สำหรับธุรกิจหรือโรงงานไม่ได้จบที่หน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นกระบวนการที่ต้องประสานงานหลายฝ่าย แม้กฎหมายใหม่จะช่วยลดขั้นตอนบางส่วนลง แต่บทบาทของแต่ละหน่วยงานยังมีความสำคัญในคนละมิติ ดังนี้

1. องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท. หรือสำนักงานเขต)

ภายใต้กฎกระทรวงที่ปรับปรุงใหม่ในปี 2568 การติดตั้งแผงโซล่าเซลล์บนหลังคาอาคารที่มีน้ำหนักรวมไม่เกิน 20 กิโลกรัมต่อตารางเมตร จะไม่ถือเป็นการดัดแปลงอาคาร และไม่จำเป็นต้องขออนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ. 1)

อย่างไรก็ตาม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังคงมีบทบาทในการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยของอาคาร โดยเฉพาะการพิจารณาความเหมาะสมของโครงสร้างหลังคาในเชิงวิศวกรรม ในทางปฏิบัติ โครงการส่วนใหญ่ยังจำเป็นต้องมีเอกสารรับรองจากวิศวกรโยธา เพื่อยืนยันว่าโครงสร้างสามารถรองรับระบบโซล่าเซลล์ได้อย่างปลอดภัยในระยะยาว

2. กรมโรงงานอุตสาหกรรม (ร.ง. 4)

สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม ปัจจุบันภาครัฐได้ผ่อนคลายข้อกำหนดด้านใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน โดยการติดตั้งโซล่าเซลล์ไม่ถือเป็นเหตุที่ต้องขอแก้ไขหรือขอใบอนุญาต ร.ง. 4 เพิ่มเติม แม้กำลังการผลิตไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์จะมีขนาดใหญ่

ในขณะเดียวกัน โรงงานยังต้องพิจารณาเงื่อนไขเฉพาะของพื้นที่ เช่น กรณีตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรม หรือมีข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยอื่น ๆ ที่ต้องปฏิบัติตาม เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างถูกต้องครบถ้วน

3. คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.)

หลังจากมีการผ่อนคลายกฎหมายในหลายด้าน แต่การติดตั้งโซล่าเซลล์สำหรับภาคธุรกิจยังคงต้องเกี่ยวข้องกับ กกพ. (Energy Regulatory Commission: ERC) โดยเฉพาะในส่วนของการแจ้งประกอบกิจการพลังงานที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องขอรับใบอนุญาต ซึ่งถือเป็นขั้นตอนสำคัญที่ช่วยยืนยันว่าโครงการอยู่ภายใต้กรอบกฎหมาย และสามารถนำเอกสารไปใช้ประกอบการดำเนินการกับหน่วยงานอื่นได้ในขั้นตอนถัดไป

4. การไฟฟ้า (MEA หรือ PEA)

แม้บางขั้นตอนด้านกฎหมายอาคารและโรงงานจะได้รับการยกเว้นแล้ว แต่การขออนุญาตขนานไฟกับการไฟฟ้ายังคงเป็นขั้นตอนที่จำเป็นอย่างยิ่ง เพราะหากมีการเชื่อมต่อระบบโดยไม่ได้รับอนุญาตอย่างถูกต้อง จะถือว่าผิดระเบียบและมีความเสี่ยงต่อการถูกสั่งระงับการใช้งานระบบ

หน้าที่ของการไฟฟ้าประกอบไปด้วย

• การตรวจสอบความปลอดภัยของระบบไฟฟ้า
• การพิจารณาแบบ Single Line Diagram
• การติดตั้งอุปกรณ์ไฟย้อน
• การเปลี่ยนมิเตอร์ให้รองรับระบบโซล่าเซลล์

เช็กลิสต์สำคัญ ! สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนเริ่มติดตั้งโซล่าเซลล์สำหรับธุรกิจและโรงงาน

กฎหมายในปัจจุบันช่วยลดขั้นตอนการขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์บางรายการลง แต่การติดตั้งโซล่าเซลล์ในภาคธุรกิจและโรงงานสีเขียวยังคงต้องอาศัยเอกสารทางวิศวกรรมและระบบไฟฟ้า เพื่อใช้ในการตรวจสอบความปลอดภัย การขนานไฟกับการไฟฟ้า และเป็นหลักฐานประกอบในกระบวนการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

เอกสารสำคัญที่ควรเตรียม ได้แก่

• ใบรับรองวิศวกร ต้องมีวิศวกรโยธาเซ็นรับรองโครงสร้าง และวิศวกรไฟฟ้าเซ็นรับรองแบบแปลนระบบไฟฟ้า
• Single Line Diagram แบบแปลนระบบไฟฟ้าที่แสดงจุดเชื่อมต่อโซล่าเซลล์กับระบบไฟเดิมอย่างชัดเจน
• รายการอุปกรณ์ (Specification) ได้แก่ รายละเอียดของแผงโซล่าเซลล์และอินเวอร์เตอร์ (Inverter) ซึ่งต้องเป็นรุ่นที่ผ่านการรับรองจากการไฟฟ้าเท่านั้น

มุมมองที่ต้องระวัง ทำไมต้องใส่ใจในความถูกต้อง ?

กฎหมายใหม่ช่วยให้การติดตั้งโซล่าเซลล์ง่ายขึ้นก็จริง แต่การเข้าใจว่า “ไม่ต้องขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์บางรายการ” ไม่ได้หมายความว่า “ไม่ต้องดำเนินการด้านเอกสารเลย” หากละเลยขั้นตอนสำคัญ ผลที่ตามมาอาจได้ไม่คุ้มเสีย ไม่ว่าจะเป็น

ประกันภัยไม่คุ้มครอง

หากเกิดเหตุสุดวิสัย เช่น ไฟไหม้ พายุ หรือเกิดความเสียหายต่ออาคาร และไม่สามารถแสดงเอกสารยืนยันว่าระบบโซล่าเซลล์ได้รับการติดตั้งและเชื่อมต่ออย่างถูกต้อง บริษัทประกันภัยอาจปฏิเสธความรับผิดชอบได้

โดนค่าปรับและสั่งหยุดระบบ

การขนานไฟโดยไม่ได้รับอนุญาตจากการไฟฟ้ายังคงถือเป็นความผิดร้ายแรง และอาจนำไปสู่การสั่งระงับการใช้งานระบบ หรือกระทบต่อการใช้ไฟฟ้าของทั้งโรงงาน

ไม่สามารถใช้สิทธิประโยชน์จากมาตรการภาครัฐได้

ปัจจุบัน สิทธิประโยชน์ด้านการส่งเสริมการลงทุนสำหรับโซล่าเซลล์มีการปรับเงื่อนไขใหม่ หากโครงการไม่เข้าเกณฑ์ หรือไม่มีเอกสารประกอบที่ถูกต้อง อาจไม่สามารถใช้มาตรการสนับสนุนจากภาครัฐได้

ก้าวข้ามความยุ่งยากในการติดตั้งโซล่าเซลล์ กับบริษัท โซล่า พีพีเอ็ม (Solar PPM)

สำหรับเจ้าของธุรกิจที่ต้องการโฟกัสกับเป้าหมายหลักของบริษัท การต้องมานั่งศึกษาระเบียบข้อกฎหมายที่เปลี่ยนแปลงบ่อยอาจไม่ใช่การใช้เวลาที่คุ้มค่านัก การเลือกพาร์ทเนอร์ที่ดูแลแบบ One Stop Service จึงเป็นทางออกที่ได้รับความนิยมที่สุดในปัจจุบัน

Solar PPM ไม่ได้เป็นเพียงผู้ผลิตแผงโซล่าเซลล์คุณภาพมาตรฐาน MIT เท่านั้น แต่เรายังเป็นบริษัทติดตั้งระบบโซล่าเซลล์ครบวงจร ที่พร้อมดูแลคุณตั้งแต่การออกแบบทางวิศวกรรม ไปจนถึงการดำเนินการด้านเอกสารและขออนุญาตติดตั้งโซล่าเซลล์กับทุกหน่วยงาน

Solar PPM พาร์ตเนอร์ด้านพลังงานที่พร้อมดูแลคุณครบวงจร

• เป็นทั้งผู้ผลิตและประกอบแผง : มั่นใจในคุณภาพกับแผงโซล่าเซลล์ที่ผลิตในประเทศไทย มาตรฐานสากล ควบคุมต้นทุนและคุณภาพได้ดีกว่า
• ผู้เชี่ยวชาญการติดตั้งทุกประเภท : มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการออกแบบระบบโซล่าเซลล์ทุกรูปแบบ ให้เหมาะสมกับโครงสร้างของแต่ละธุรกิจ
• ทีมงานมืออาชีพ : ดำเนินงานโดยวิศวกรและทีมช่างที่มีประสบการณ์ มั่นใจในความปลอดภัยและมาตรฐานงานวิศวกรรมระดับสูง
• งานสเกลใหญ่ไว้ใจเราได้ : เชี่ยวชาญการจัดการโครงการขนาดใหญ่ระดับโรงงานอุตสาหกรรม (Utility Scale) พร้อมรับรองความเสถียรของระบบในระยะยาว
• ดูแลทุกขั้นตอน : บริการแบบครบวงจร ตั้งแต่การสำรวจ ออกแบบ ดำเนินการด้านกฎหมาย ไปจนถึงการบำรุงรักษาตลอดอายุสัญญา

ด้วยบริการที่ครอบคลุม Solar PPM จึงเป็นตัวเลือกสำหรับองค์กรที่ต้องการความพร้อมทั้งด้านเทคนิค การจัดการโครงการ และการดำเนินงานด้านเอกสารในที่เดียว ช่วยให้การติดตั้งโซล่าเซลล์เป็นเรื่องที่วางใจได้ และเดินหน้าได้อย่างราบรื่นในระยะยาว

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่

• Tel :  02-628-6100 ต่อ 801
• Email : epc1@solarppm.com 
• Line : @solarppm

ข้อมูลอ้างอิง : 

1. 2568 ติดโซลาร์เซลล์ไม่ต้องขออนุญาตแล้วจริงหรือไม่?. สืบค้นวันที่ 16 มกราคม 2568 จาก https://solarppm.com/solar-installation-request-permission/.
2. ยกเลิกสิทธิ BOI โซล่าเซลล์!. สืบค้นวันที่ 16 มกราคม 2569 จาก https://solarppm.com/boi-solar-cell/.