ระบบกักเก็บพลังงาน BESS ทางเลือกบริหารพลังงานสำหรับโรงงาน

โรงงานที่เดินสายการผลิตตลอด 24 ชั่วโมงต้องใช้ไฟฟ้าอย่างต่อเนื่องทั้งกลางวันและกลางคืน ขณะที่ระบบโซล่าเซลล์ผลิตไฟฟ้าได้มากในช่วงที่มีแสงแดด จึงอาจเกิดพลังงานส่วนเกินในบางช่วง แต่โรงงานยังต้องดึงไฟจากระบบของการไฟฟ้ามาใช้ในช่วงค่ำหรือช่วงที่เครื่องจักรหลายชุดทำงานพร้อมกัน

ระบบกักเก็บพลังงาน BESS จึงเข้ามาช่วยเก็บไฟฟ้าไว้ใช้ในช่วงเวลาที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการนำไฟจากโซล่าเซลล์มาใช้หลังพระอาทิตย์ตก เพื่อลดการดึงไฟสูงสุดในช่วงพีก หรือเสริมความต่อเนื่องให้กับอุปกรณ์สำคัญ อย่างไรก็ตาม ความคุ้มค่าของการติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานสำหรับโรงงานยังจะขึ้นอยู่กับรูปแบบการใช้ไฟ โครงสร้างค่าไฟ และเป้าหมายของแต่ละธุรกิจ จึงต้องวิเคราะห์ข้อมูลจริงก่อนเลือกขนาดระบบเพื่อใช้ในธุรกิจ

ระบบกักเก็บพลังงาน BESS คืออะไร ?

BESS ย่อมาจาก Battery Energy Storage System เป็นระบบที่รับพลังงานไฟฟ้ามาเก็บไว้ในแบตเตอรี่ และนำกลับมาจ่ายให้กับเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ตามช่วงเวลาที่กำหนด ระบบสามารถรับพลังงานได้ทั้งจากโซล่าเซลล์และระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยมีระบบควบคุมคอยเลือกว่าควรชาร์จหรือจ่ายไฟเมื่อใด

BESS จึงแตกต่างจากแบตเตอรี่สำรองไฟทั่วไป เพราะไม่ได้ทำงานเฉพาะเมื่อเกิดไฟดับ แต่สามารถใช้บริหารต้นทุนพลังงาน ลดโหลดในช่วงพีก และเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าที่โรงงานผลิตได้เอง

องค์ประกอบสำคัญของระบบ BESS

ระบบ BESS สำหรับโรงงานต้องประกอบด้วยอุปกรณ์หลายส่วนที่ทำงานร่วมกัน ได้แก่

• ชุดแบตเตอรี่ ทำหน้าที่กักเก็บพลังงาน โดยต้องเลือกความจุและกำลังจ่ายให้เหมาะกับลักษณะโหลด
• Battery Management System หรือ BMS ตรวจสอบแรงดัน อุณหภูมิ และสถานะของแบตเตอรี่ เพื่อป้องกันการชาร์จหรือจ่ายไฟเกินขอบเขตที่ปลอดภัย
• Power Conversion System หรือ PCS แปลงไฟฟ้ากระแสตรงจากแบตเตอรี่เป็นไฟฟ้ากระแสสลับที่โรงงานสามารถนำไปใช้งานได้
• Energy Management System หรือ EMS วิเคราะห์ข้อมูลการใช้ไฟ กำลังผลิตจากโซล่าเซลล์ และสถานะแบตเตอรี่ ก่อนสั่งชาร์จหรือจ่ายพลังงาน
• ระบบควบคุมอุณหภูมิและระบบป้องกัน ช่วยรักษาสภาพการทำงานของแบตเตอรี่ พร้อมตรวจจับและลดความเสี่ยงจากความผิดปกติ

การเลือกแบตเตอรี่เพียงอย่างเดียวจึงยังไม่เพียงพอ เพราะประสิทธิภาพและความปลอดภัยของ BESS ยังจะขึ้นอยู่กับการออกแบบและการประสานงานของอุปกรณ์ทั้งระบบด้วย

BESS ทำงานร่วมกับโซล่าเซลล์ไฮบริดอย่างไร ?

ในช่วงกลางวัน พลังงานจากโซล่าเซลล์จะถูกนำไปจ่ายให้กับเครื่องจักรและอุปกรณ์ของโรงงานก่อน หากกำลังผลิตสูงกว่าปริมาณไฟที่ใช้งาน พลังงานส่วนเกินจะถูกส่งไปเก็บไว้ในแบตเตอรี่

เมื่อเข้าสู่ช่วงเย็นหรือช่วงที่โรงงานมีความต้องการใช้ไฟสูง ระบบจะนำพลังงานที่เก็บไว้ออกมาใช้งาน หากไฟจากโซล่าเซลล์และแบตเตอรี่ไม่เพียงพอ จึงค่อยดึงไฟจากการไฟฟ้าเข้ามาเสริม ระบบในรูปแบบนี้จะช่วยให้โรงงานใช้พลังงานที่ผลิตเองได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการติดตั้งโซล่าเซลล์โดยไม่มีระบบกักเก็บพลังงาน

BESS ช่วยให้โรงงานที่ต้องทำการผลิตตลอด 24 ชั่วโมงอย่างไร ?

โรงงานที่เดินเครื่องหลายกะมักมีโหลดต่อเนื่อง แม้โซล่าเซลล์จะหยุดผลิตหลังพระอาทิตย์ตก ระบบ BESS จึงไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะด้านการสำรองไฟ แต่ยังช่วยบริหารต้นทุนและเสถียรภาพของระบบพลังงานได้หลายด้าน

เก็บพลังงานกลางวันไว้ใช้ช่วงกลางคืน

หากโซล่าเซลล์ผลิตไฟได้เกินกว่าความต้องการในช่วงกลางวัน BESS สามารถเก็บพลังงานส่วนนี้ไว้ใช้กับสายการผลิตกะกลางคืน ระบบทำความเย็น คลังสินค้า หรืออุปกรณ์สนับสนุนที่ต้องทำงานตลอดเวลา

โรงงานจึงใช้พลังงานจากโซล่าเซลล์ได้มากขึ้น แทนที่จะปล่อยให้พลังงานส่วนเกินสูญเปล่าหรือส่งออกโดยไม่ได้สร้างประโยชน์สูงสุดต่อธุรกิจ

ลดกำลังไฟสูงสุดด้วย Peak Shaving

ค่าไฟของโรงงานไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนหน่วยไฟฟ้าที่ใช้เท่านั้น แต่ยังอาจเกี่ยวข้องกับระดับความต้องการพลังไฟฟ้าสูงสุด เมื่อเครื่องจักรหลายชุดเริ่มทำงานพร้อมกัน อาจทำให้เกิด Demand Peak และเพิ่มต้นทุนค่าไฟในรอบบิล

ระบบ BESS สามารถจ่ายพลังงานเข้ามาช่วยในช่วงดังกล่าว เพื่อลดกำลังไฟที่ดึงจากโครงข่าย ตัวอย่างเช่น โรงงานอาจตั้งให้แบตเตอรี่จ่ายไฟในช่วงเริ่มเดินเครื่องจักรขนาดใหญ่ หรือช่วงที่สายการผลิตหลายส่วนใช้พลังงานพร้อมกัน อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์ในเรื่องความประหยัดยังจะต้องประเมินจากโครงสร้างค่าไฟและข้อมูลโหลดจริงของโรงงานแต่ละแห่งด้วย

เสริมความต่อเนื่องให้กับโหลดสำคัญ

โรงงานบางประเภทอาจได้รับความเสียหายสูงหากกระบวนการผลิตหยุดกะทันหัน เช่น ระบบควบคุมเครื่องจักร เซิร์ฟเวอร์ ห้องควบคุม หรือระบบทำความเย็น ระบบ BESS ที่ออกแบบให้รองรับการสำรองไฟสามารถช่วยให้โหลดเหล่านี้ทำงานต่อได้ตามระยะเวลาที่กำหนด

แต่ BESS ไม่ได้ทำหน้าที่สำรองไฟให้โรงงานได้โดยอัตโนมัติ เนื่องจากการออกแบบระบบต้องระบุ Critical Load กำลังไฟที่ต้องใช้ และระยะเวลาสำรองอย่างชัดเจน เพื่อป้องกันการติดตั้งแบตเตอรี่ขนาดใหญ่เกินความจำเป็น

โรงงานแบบไหนเหมาะกับการติดตั้งระบบ BESS ?

การติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานสำหรับโรงงานมีแนวโน้มคุ้มค่าเมื่อธุรกิจมีปัญหาหรือเป้าหมายด้านพลังงานที่ชัดเจน เช่น

• มีพลังงานจากโซล่าเซลล์เหลือใช้ในช่วงกลางวัน แต่ยังใช้ไฟต่อในช่วงกลางคืน
• เดินสายการผลิตตลอด 24 ชั่วโมงหรือมีการทำงานหลายกะ
• มี Demand Peak สูงจากการเริ่มเครื่องจักรหลายชุดพร้อมกัน
• มีกระบวนการผลิตหรืออุปกรณ์ที่ไม่ควรหยุดเมื่อไฟฟ้าขัดข้อง
• ต้องการเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดและสนับสนุนเป้าหมายลดการปล่อยคาร์บอน

ก่อนลงทุนติดตั้ง ควรวิเคราะห์ Load Profile ข้อมูลค่าไฟย้อนหลัง ปริมาณพลังงานส่วนเกินจากโซล่าเซลล์ และช่วงเวลาที่เกิดโหลดสูง นอกจากนี้ยังต้องคำนวณอายุแบตเตอรี่ จำนวนรอบการใช้งาน ค่าบำรุงรักษา และต้นทุนตลอดอายุระบบ เพื่อดูว่าผลลัพธ์ในเรื่องความประหยัดหรือความเสียหายที่ลดลงเพียงพอกับเงินลงทุนหรือไม่

เลือกผู้ให้บริการระบบ BESS โรงงานอย่างไร ?

ระบบ BESS มีทั้งงานด้านไฟฟ้า แบตเตอรี่ ซอฟต์แวร์ควบคุม และความปลอดภัย ผู้ให้บริการระบบกักเก็บพลังงานโรงงานที่ดีควรเข้าใจระบบพลังงานของโรงงานโดยรวม ไม่ใช่เสนอขนาดแบตเตอรี่จากกำลังการผลิตเพื่อให้สามารถติดตั้งโซล่าเซลล์เพียงอย่างเดียว

ปัจจัยที่ควรพิจารณา ได้แก่

• วิเคราะห์ข้อมูลการใช้ไฟและกำหนดเป้าหมายของระบบก่อนเลือกขนาดแบตเตอรี่
• ออกแบบให้ BESS ทำงานร่วมกับโซล่าเซลล์ ระบบไฟฟ้าเดิม และเครื่องจักรได้อย่างเหมาะสม
• เลือกแบตเตอรี่ PCS BMS และระบบป้องกันที่ผ่านมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
• มีมาตรการควบคุมอุณหภูมิ ตรวจจับเหตุผิดปกติ และป้องกันอัคคีภัย
• มีระบบ Monitoring แผนบำรุงรักษา และเงื่อนไขการรับประกันที่ชัดเจน
• แสดงการคำนวณถึงความประหยัด ระยะคืนทุน และต้นทุนตลอดอายุระบบจากข้อมูลจริง

ผู้ให้บริการระบบ BESS โรงงานที่เหมาะสมควรออกแบบระบบให้พอดีกับความต้องการ เพราะระบบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดอาจไม่ได้ให้ผลตอบแทนดีที่สุดเสมอไป

ติดตั้งโซล่าเซลล์โรงงานพร้อมวางระบบพลังงานให้เหมาะกับธุรกิจ

ระบบ BESS จะสร้างประโยชน์ได้มากที่สุดเมื่อได้รับการออกแบบให้สัมพันธ์กับระบบโซล่าเซลล์ รูปแบบการผลิต และช่วงเวลาที่โรงงานใช้พลังงาน การเริ่มต้นจากการวิเคราะห์ข้อมูลจริงจะช่วยให้ทราบว่าควรติดตั้งแบตเตอรี่ขนาดเท่าใด ควรชาร์จและจ่ายไฟในช่วงไหน รวมถึงสามารถช่วยลดต้นทุนหรือความเสี่ยงจากไฟฟ้าขัดข้องได้มากเพียงใด

Solar PPM พร้อมให้คำปรึกษาด้านการวางระบบพลังงานสำหรับธุรกิจและภาคอุตสาหกรรม ตั้งแต่การสำรวจพื้นที่ วิเคราะห์โหลด ไปจนถึงการออกแบบระบบให้เหมาะกับการใช้งาน หากกำลังวางแผนติดตั้งโซล่าเซลล์โรงงานควบคู่กับระบบกักเก็บพลังงาน สามารถติดต่อทีมงานเพื่อประเมินความเหมาะสมและวางแผนการลงทุนในระยะยาวได้อย่างเป็นระบบ เราพร้อมให้บริการด้วยความเชี่ยวชาญเหล่านี้

• เราเป็นทั้งผู้ผลิตและประกอบแผง : มั่นใจในคุณภาพกับแผงโซล่าเซลล์ที่ผลิตในประเทศไทย มาตรฐานสากล ควบคุมต้นทุนและคุณภาพได้ดีกว่า
• ผู้เชี่ยวชาญการติดตั้งทุกประเภท : มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญในการออกแบบระบบโซล่าเซลล์ทุกรูปแบบ ให้เหมาะสมกับโครงสร้างของแต่ละธุรกิจ
• ทีมงานมืออาชีพ : ดำเนินงานโดยวิศวกรและทีมช่างที่มีประสบการณ์ มั่นใจในความปลอดภัยและมาตรฐานงานวิศวกรรมระดับสูง
• งานสเกลใหญ่ไว้ใจเราได้ : เชี่ยวชาญการจัดการโครงการขนาดใหญ่ระดับโรงงานอุตสาหกรรม (Utility Scale) พร้อมรับรองความเสถียรของระบบในระยะยาว
• ดูแลทุกขั้นตอน : บริการแบบครบวงจร ตั้งแต่การสำรวจ ออกแบบ ดำเนินการด้านกฎหมาย ไปจนถึงการบำรุงรักษาตลอดอายุสัญญา

ติดต่อเราได้ที่

• Tel : 02-628-6100 ต่อ 801
• Email : epc1@solarppm.com
• Line : @solarppm

ข้อมูลอ้างอิง

1. What are battery energy storage systems?. สืบค้นวันที่ 31 กรกฎาคม 2568 จาก https://electrification.us.abb.com/back-to-basics/battery-energy-storage-systems-bess-basics

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับระบบ BESS สำหรับโรงงาน (FAQs)

Q : ระบบ BESS ต่างจาก UPS หรือแบตเตอรี่สำรองไฟอย่างไร ?

A : UPS เน้นจ่ายไฟทันทีเมื่อเกิดไฟฟ้าขัดข้อง เพื่อให้อุปกรณ์สำคัญทำงานต่อได้ในช่วงเวลาหนึ่ง ส่วน BESS สามารถใช้ได้ทั้งสำรองไฟ เก็บพลังงานจากโซล่าเซลล์ ลด Demand Peak และบริหารการใช้ไฟตามช่วงเวลา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการออกแบบระบบ

Q : โรงงานที่ติดตั้งโซล่าเซลล์แล้วสามารถเพิ่ม BESS ภายหลังได้ไหม ?

A : สามารถเพิ่มได้ในหลายกรณี แต่ต้องตรวจสอบระบบอินเวอร์เตอร์ ตู้ไฟ พื้นที่ติดตั้ง รูปแบบการเชื่อมต่อ และระบบควบคุมเดิมก่อน เพื่อให้ BESS ทำงานร่วมกับระบบโซล่าเซลล์ได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

Q : ระบบ BESS ช่วยลดค่าไฟโรงงานได้อย่างไร ?

A : BESS ช่วยเก็บไฟจากโซล่าเซลล์ไว้ใช้ในช่วงที่ผลิตไฟไม่ได้ และสามารถจ่ายไฟเพื่อลดการดึงกำลังไฟสูงสุดจากการไฟฟ้า อย่างไรก็ตาม ปริมาณค่าไฟที่ลดได้ขึ้นอยู่กับ Load Profile โครงสร้างค่าไฟ ขนาดระบบ และวิธีควบคุมการชาร์จกับจ่ายไฟ

Q : ก่อนติดตั้งระบบ BESS โรงงานต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง ?

A : ควรเตรียมบิลค่าไฟย้อนหลัง ข้อมูลการใช้ไฟรายช่วงเวลา รายการเครื่องจักร ช่วงเวลาการเดินสายการผลิต ขนาดระบบโซล่าเซลล์